Skip to content

خلاصه راهنمای بالینی کووید-19: ویتامین د (1)

ویتامین د علاوه بر نقش در سلامت استخوان و عضله، در پاسخ ایمنی بدن به ویروس های تنفسی نیز نقش دارد. شواهدی در مورد نقش ویتامین د در پیشگیری از کووید-19 موجود نیست. با این حال توافق بر همراهی سطوح کمتر ویتامین د با پیامدهای بدتر کووید-19 وجود دارد. اثبات علیتی این همراهی با توجه به ریسک فاکتورهای مشابه کووید-19 شدید و کمبود ویتامین د میسر نیست

مقدمه

ویتامین د علاوه بر نقش در سلامت استخوان و عضله، در پاسخ ایمنی بدن به ویروس های تنفسی نیز نقش دارد. شواهدی در مورد نقش ویتامین د در پیشگیری از کووید-19  موجود نیست. با این حال توافق بر همراهی سطوح کمتر ویتامین د با پیامدهای بدتر کووید-19 وجود دارد. اثبات علیتی این همراهی با توجه به ریسک فاکتورهای مشابه کووید-19 شدید و کمبود ویتامین د میسر نیست. ویتامین د یک واکنش دهنده فاز حاد منفی است و در مواقع پاسخ التهابی سیستمیک (از جمله بیماری شدید کووید-19) سطوح آن کاهش می یابد. در یک متاآنالیز که به نقش ویتامین د در پیشگیری از عفونت حاد دستگاه تنفسی پرداخته بود، نتیجه گرفته بودند که روزانه 400 تا 1000 واحد ویتامین د، و نه بیشتر، می تواند نقش پیشگیرانه داشته باشد (2).  این راهنمای بالینی به استفاده از ویتامین د در شرایط کووید-19 می پردازد.

شواهد کمی در مورد استفاده از مکمل ویتامین د برای پیشگیری یا درمان کووید-19 وجود دارد. با این وجود، اثر ویتامین د بر سلامت استخوان و عضله ثابت شده است. با توجه به اینکه همه افراد با توصیه های مربوط به ویتامین د آشنا نیستند و رعایت نمی کنند و از طرفی در پاندمی کووید-19 افراد اکثر اوقات خود را در منزل به سر برده و از نور آفتاب بهره نمی برند، نیاز به توصیه جدید و تاکیدی بر روی راهنماهای بالینی موجود حس میشود. بر اساس راهنماهای بالینی موجود، توصیه میشود که همه افراد در فصول کم آفتاب نیاز به مکمل ویتامین د دارند. از آن جائی که افراد در زمان پاندمی کووید-19 حتی در فصول بهار و تابستان نیز وقت بیشتری را در طول شبانه روز در داخل منزل می گذرانند، این امر به خصوص حایز اهمیت بیشتری است.  

برای اکثر افراد 400 واحد ویتامین د در روز برای جلوگیری از افت سطح ویتامین د به کمتر از 25 نانومول بر لیتر کافی است.  علاوه بر آن استفاده طولانی مدت دوزهای بالای ویتامین د میتواند آسیب رسان باشد و باعث هایپرکلسمی و تضعیف استخوان و آسیب به قلب و کلیه شود. حداکثر دوز قابل تحمل و ایمن ویتامین د در بزرگسالان 4000 واحد است. میزان نیاز در شرایط خاص مثل نارسایی کلیه و سارکوئیدوز بر اساس نظر پزشک تعیین می شود.

توصیه ها:

  1. در فصلهای پاییز و زمستان که نور آفتاب کافی دریافت نمی شود، بزرگسالان و کودکان بالای 4 سال روزانه 400 واحد مکمل ویتامین د مصرف کنند.

  2. در سایر فصول سال نیز در صورت عدم تماس کافی با نور خورشید به علل مختلف (از جمله ماندن در خانه به علت ناتوانی یا سکونت در مراکز مراقبتی، پوشیده بودن اکثر قسمت های بدن، ماندن اکثر اوقات در منزل به علت پاندمی کووید-19) و نیز در افراد با پوست تیره، مکمل ویتامین د به مقدار ذکر شده در توصیه شماره 1 مصرف شود.

  3. نوزادان و کودکان زیر یک سال که تحت تغذیه با شیر مادر هستند یا روزانه کمتر از 500 سی سی شیرخشک غنی شده با ویتامین د استفاده می کنند، به مصرف 340 تا 400 واحد مکمل ویتامین د بطور روزانه نیاز دارند.

  4. کودکان یک تا 4 ساله به مصرف مکمل ویتامین د 400 واحد در روز در کل سال نیاز دارند.

  5. برخی افراد به علت بیماری های زمینه ای که دارند نمیتوانند ویتامین د مصرف کنند یا نیاز به مصرف با مقداری متفاوت از سایر افراد دارند.

  6. تجویز مکمل ویتامین د به افراد تنها با هدف پیشگیری از کووید-19 نباید صورت گیرد مگر به عنوان جزئی از یک کارآزمایی بالینی.

  7. تجویز مکمل ویتامین د به افراد تنها با هدف درمان کووید-19 نباید صورت گیرد، مگر به عنوان جزئی از یک کارآزمایی بالینی.

توصیه برای تحقیقات:

درمان کووید-19:

فایده بالینی مکمل ویتامین د برای درمان کووید-19 در بزرگسالان، جوانان و کودکان چیست؟ بر ای پاسخ به این سوال انجام کارآزمایی بالینی تصادفی با پیگیری حداقل 8 هفته توصیه میشود. توجه به آنالیز زیرگروه های سنی، نژادی و بیماری های زمینه که با عواقب بدتری در کووید-19 همراهی دارند، باید لحاظ شود. PICO پیشنهادی به این صورت است:

  • Population. افراد با کووید-19 اثبات شده با در نظر داشتن زیرگروه های افراد با بیماری شدید یا طول کشیده، سن بالای 70 سال، اقلیت های نژادی، افراد با بیماری های زمینه از جمله چاقی، افراد با سطوح پایین ویتامین د. بررسی تاثیر ویتامین د در این جمعیت ها از طریق آنالیز زیرگروه یا آنالیز حساسیت انجام شود.

  • Intervention. ویتامین د و مشتقات آن با دوز ها، فرمول ها و شیوه های تجویز متفاوت.

  • Comparators. پلاسبو یا عدم درمان (علاوه بر درمان استاندارد)

  • Outcomes. اولیه (شامل مورتالیتی، ICU، بستری) و ثانویه (شامل ونتیلاسیون، میزان بهبود عفونت، زمان تا بهبود بالینی، طول مدت بستری یا ICU، عوارض اولیه و ثانویه، کاهش علایم و شدت علایم، عوارض و ایمنی، تحمل، عواقب طولانی مدت کووید-19)

ترجمه و اقتباس:

  • دکتر نکو پناهی

تدوین: